Texelse Cranberryteelt

Het beeld dat bezoekers van Texel hebben, is er vooral een van duinen, strand, bos en zeehondjes. En natuurlijk het Texelse schapenras en het bijzondere landschap met tuunwallen en schapenboeten. Maar er is meer! Op Texel groeien ook cranberry's.

De teelt en verwerking van cranberry's op Texel is in ontwikkeling. Dat biedt mogelijkheden om de bezoeker van Texel nog meer te bieden. De cranberry, grote veenbes of gewone veenbes (Vaccinium macrocarpon) komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika en is in Nederland sinds 200 jaar een gevestigde soort. De plant is vooral bekend van Terschelling, maar groeit ook in de duinen van enkele andere Waddeneilanden. Wat veel mensen niet weten is dat de cranberry sinds lange tijd op enkele plekken in de duinen van Texel voorkomt.

Naast de groei in het wild wordt de cranberry sinds kort ook bedrijfsmatig op Texel geteeld. Op de voormalige midgetgolfbaan van Landgoed de Bonte Belevenis groeien vanaf mei 2011 heel veel cranberry's. Dit is natuurlijk wel even iets anders dan midgetgolfen, maar in maart 2011 werd de Bonte Belevenis benaderd door Jan en zijn vrouw Jantine. Zij stelden ons voor om de zeer verouderde midgetgolfbaan, welke zich op een heel mooi stukje grond bevond, te vervangen door cranberryteelt. Onze interesse was gewekt na een zeer enthousiast verhaal over 'hun' bessen en we zijn in april 2011 dan ook de samenwerking aangegaan. In totaal zijn er ruim 7000 plantjes in de grond gezet op dit proefveld.

Op verschillende manieren wordt hier nu gekeken hoe het beste resultaat bereikt kan worden voor de teelt op grotere 'productievelden'. Het gaat dan om teelt onder natuurlijke, biologische omstandigheden. Hiervoor is een aparte organisatie, de stichting CranberryTexel, opgericht die de velden zal exploiteren en de bessen zal laten verwerken tot verschillende bijzondere streek producten. Het is wel een kwestie van geduld....heel spannend op de plantjes goed aanslaan. Na. ca. 5 jaar zullen de planten bessen gaan dragen en Landgoed de Bonte Belevenis zal ene groot gedeelte van deze biologische cranberry's gaan verwerken.

Als u nu langs het veld loopt, denkt u waarschijnlijk dat er geen cranberryplant staat. Maar als u goed kijkt, ziet u de plantjes zeker staan. Het gaat tot nu toe redelijk tot goed met de planten. De meeste planten zijn goed aangeslagen, maar aan een zijkant doen ze het minder succesvol. Tot nu toe verloopt de teeltproef goed. Er zijn nu op Texel verschillende cranberryvelden aangelegd, waardoor ook de productontwikkeling zeer belangrijk is. Op dit moment maken we al chutney, likeur en bier met de cranberry. Helaas nog niet met Texelse bessen, maar wel Nederlandse, biologische bessen uit Brabant.

We verwachten eind 2016 een duidelijk beeld te hebben van de verschillende producten welke geschikt zijn om in 'productie' te worden genomen worden voor de verkoop in de diverse boerderijwinkels en andere geïnteresseerde bedrijven in heel Nederland.

Texelse cranberry producten

Er is een sterk groeiende belangstelling voor gezonde en biologische producten, waaronder de cranberry. Dit hoort bij en veranderend eetpatroon, want mensen willen eerlijke, verse, gezonde en smakelijke voeding. Cranberry's worden in steeds meer voedings- en gezondheidsproducten verwerkt zoals compote, sap, jam, mosterd, sauzen en likeur.

Landgoed de Bonte Belevenis ontwikkelt producten waarin de cranberry wordt verwerkt, naar eigen recept en puur natuur. In de distilleerderij is bijvoorbeeld een likeur ontwikkeld met een prachtige rode kleur, niet te zoet en vol van smaak. Maar ook cranberrymosterd, -chutney, -cake/taart en - brood zijn  in een vergevorderd stadium.

Meer over cranberryteelt .....

De cranberry staat volop in de belangstelling. De consumptie in Nederland en omringende landen neemt jaarlijks met zo'n 10% toe. Bovendien is er een sterk groeiende markt voor gezonde producten en ook daar speelt de cranberry een belangrijke rol. Cranberry's waren tot voor kort vooral populair rond Kerst, maar de consumptie blijft inmiddels niet langer beperkt tot de decembermaand. De consument wil de bes het gehele jaar kunnen kopen.

Cranberry's worden in steeds meer voedings- en gezondheidsproducten verwerkt. In toenemende mate worden verse bessen verwerkt tot compote, sap, jam, mosterd, sauzen, wijn, likeur en dergelijke. De cranberry wordt ook steeds vaker in non-food producten verwerkt, bijvoorbeeld in kaarsen en zeep. Landgoed de Bonte Belevenis ontwikkelt eveneens producten waarin cranberry's worden verwerkt, zoals in brood, chutney en een bijzondere cranberrylikeur.

Biologische cranberry's zijn de afgelopen jaren voornamelijk als streek product of via natuurvoedingskanalen afgezet. De groeiende belangstelling voor cranberry's valt binnen de blijvende veranderingen in ons eetpatroon. Mensen willen eerlijk, oorspronkelijk, vers, smakelijk en gevarieerd voedsel. De vraag naar cranberry's is daardoor sterk aan het veranderen. De consument wil de cranberry altijd kunnen kopen en niet meer alleen voor de Kerstmaaltijd.

Ondanks deze stijgende vraag is er nog nauwelijks sprake van binnenlandse productie. Jaarlijks importeert Nederland zo'n 400 ton cranberry uit met name Canada en de VS. De afzet vindt daarbij plaats via de retail (supermarkten, groentewinkels, natuurvoedingswinkels) en foodservices (horeca, catering e.d.).

Jan Buijs Agro-Advies VOF en CranberryTexel zijn gespecialiseerd in advies, onderzoek en procesbegeleiding bi projecten in het landelijk gebied. het werkgebied ligt vooral op het terrein van de (verbrede) landbouw, duurzame energie en gebiedsontwikkeling. Op dit moment worden op Texel op diverse locaties gestart met de teelt van biologische cranberries.

Voor meer info > www.agro-advies.nl

 

Informatie- en proefochtend!

Wilt u graag meer informatie over cranberry's, de teelt, de producten, of meer.... dan is dat mogelijk. Voor groepen vanaf 10 personen is het mogelijk om op afspraak een rondleiding en uitleg te krijgen.

De kosten bedragen € 10,00 p.p. en aanmelden kan via: info@landgoeddebontebelevenis.nl. Jan Buijs, (initiatiefnemer Texelse cranberryteelt) geeft uitleg over de cranberry en de teelt hiervan op Texel. Aansluitend proeft u in de gezellige theeschenkerij o.a. cranberrythee, cranberrybrood, cranberrybonbon en cranberrylikeur. Over de productontwikkeling krijgt u uitleg door Landgoed de Bonte Belevenis.

Recept cranberrychutney

Cranberry's zijn niet alleen lekker bij gebak en desserts, ze vormen ook een prima combinatie met vleesgerechten en wild.

Ingrediënten (bij voorkeur biologisch!)

  • 450 gram Texelse cranberry's
  • 3 appels (bijvoorbeeld Elstar)
  • 2 uien
  • 1 sinaasappel
  • 350 gram bruine basterdsuiker
  • 3 dl. rode wijnazijn
  • 2 theelepels gemberpoeder (djahé)
  • 1 theelepel piment
  • 1 theelepel zout
  • 2 kruidnagels

Was de cranberry's en laat ze goed uitlekken. Schil de appels, verwijder de klokhuizen en snijd ze in blokjes. Snipper de uien en was of borstel de sinaasappel goed schoon. Snijd met een canneleermesje of dunschiller dunne reepjes van de schil (niet het wit meesnijden!) en pers daarna de sinaasappel uit. Doe alle ingrediënten in een pan en breng dit al roerend aan de kook. Laat dit zonder deksel ongeveer 20 minuten zachtjes pruttelen en roer enkele keren om.

Maak in de tussentijd jampotjes goed schoon met bijvoorbeeld sodawater. Laat ze ondersteboven uitlekken op een schone theedoek. Proef de chutney en breng eventueel nog op smaak. Door minder of juist meer azijn en/of suiker te gebruiken, kun je de chutney zuurder of zoeter maken. Vul de hete jampotjes af met de kokende chutney en laat de goed afgesloten potjes ondersteboven afkoelen. De chutney is nog lekkerder wanneer deze ongeveer twee maanden (of langer) heeft gestaan. Eenmaal geopende potjes in de koelkast bewaren.

Met smaak!

(C)2017 Landgoed de Bonte Belevenis   |     |   Inloggen   |   Privacybeleid   |   Gebruiksovereenkomst
WebDesign: Educo MultiMedia